2024-يىل 14-ئىيۇن

ئەزھەرىي تورى

ئابدۇراھمان جامال كاشغەرى ماقالىلىرى

ئەقىدە سىياسەتنىڭ يول خەرىتىسى

ئىسلام ئەقىدە، شەرىئەت، ئەخلاق، ئىجتىمائىي، ئىقتىسادىي ۋە سىياسىي ھايات ساھەلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان مۇكەممەل بىر پۈتۈن دىندۇر. بۇ دىندىكى ئەقىدە مۇسۇلماننىڭ ئىدىيەسى ۋە ئىش -ھەرىكەتلىرى ئۈچۈن قانغا، يېتەكلىگۈچى موتورغا ۋە يول كۆرسەتكۈچى خەرىتىگە ئوخشاش ئەھمىيەتكە ئىگە.

شۇڭا، مۇسۇلماننىڭ پىكىرلىرى، تەسەۋۋۇرلىرى ۋە ئىش-ھەرىكەتلىرى ئەقىدىنىڭ كۆرسەتمىسى، روھى ۋە تەقەززاسى بويىچە ئېلىپ بېرىلىشى لازىم. چۈنكى، مۇسۇلماننىڭ گەپ – سۆزلىرى، يازمىلىرى، قىلمىشلىرى ۋە ھەرتۈرلۈك پائالىيەتلىرى ئەقىدىنىڭ كونتروللۇقى ئاساسىدا شەكىللىنىدۇ. مۇسۇلماندىكى دوست- دۈشمەن ئۇقۇمى، ھالال- ھارام چۈشەنچىسى، توغرا- خاتا، ياخشى- يامان…. قاتارلىق قائىدە- ئۆلچەملەر ئەقىدە روھىي ئاساسىدا شەكىللىنىدۇ.

ئىسلامدا ئەقىدىنى قوغداش بىرىنچى ئورۇندا تۇرغانلىقى ئۈچۈن، بۇ يولدا جان ۋە مال- مۈلۈك قۇربان قىلىنىدۇ. چۈنكى، ساغلام ۋە جانلىق ئەقىدە شەكىللەنگەندە ئاندىن جاننى، ئىززەت- شەرەپنى، مال- دۇنيانى، ۋەتەن- مىللەتنى، ئادالەتنى ۋە ھۆرلۈكنى قوغدىغىلى بولىدىغان ئىدىيە ۋە روھ ھاسىل بولىدۇ.

دېمەك، مۇسۇلماننىڭ تەسەۋۋۇرى، ئىش- پائالىيەتلىرى، سۆيگۈسى، نەپرىتى، ئاۋازلىرى، قوللاشلىرى ئەقىدىسىنىڭ خەرىتىسى ئاساسىدا شەكىللىنىدۇ ۋە ئۇ بەلگىلىنىدۇ.

ئەمما سىياسىي جەھەتتىن پايدا- زىياننى مۆلچەرلەش، ئەۋزەللىك ئۇسۇلى بويىچە ھەرىكەت قىلىش، مۇمكىنقەدەر پايدىنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن تېرىشىش، ئۆز نۆۋىتىدە ھەر ئېقىمدىن پايدىلىنىش، زىياننىڭ ئالدىنى ئېلىش سىياسىي ماھارەتتۇر…

لېكىن، كەسكىن بولمىغان پايدا- زىياننى مۆلچەرلەش تەسەۋۋۇرىنى ئەقىدىنىڭ ئالدىغا قويۇش، ياكى ئىككىدىن بىرنى تاللاشقا تەشەببۇس قىلىش ئەقىدە ۋە ئىدىيە ئازغۇنلۇقىدۇر، سىياسىي ساۋاتسىزلىقتۇر، مىللەتنىڭ كىملىكى ۋە قىممەت قارىشىغا سىياسىي جەھەتتىكى بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقتۇر.

ئابدۇراھمان كاشىغەرىي.

2023  – يىلى، ماي، 24 – كۈنى.